درد قفسهٔ سینه و بیماری عروق قلب
درد قفسهٔ سینه همیشه از قلب نیست، ولی گاهی نشانهٔ فوریت است. در این صفحه می‌خوانید کدام درد را نباید منتظر نوبت ماند، پزشک چطور بررسی می‌کند و آنژین و تنگی عروق قلب چه هستند.
درد قفسهٔ سینه یعنی چه؟
بیشتر دردهای قفسهٔ سینه جدی نیستند، ولی NHS تأکید می‌کند که باید پیگیری شوند تا مطمئن شویم جدی نیست. علت‌ها فراوان‌اند. در منابع، از جمله این‌ها آمده است:
- سوءهاضمه یا سوزش سر دل، به‌ویژه پس از غذا
- کشیدگی عضلهٔ قفسهٔ سینه، که با نفس عمیق بدتر و با استراحت بهتر می‌شود
- اضطراب یا حملهٔ پانیک
- عفونت ریه یا پردهٔ ریه
- زونا (تاول و بثورات روی پوست)
- التهاب پردهٔ اطراف قلب (پریکاردیت)
- آنژین یا سکتهٔ قلبی
از روی حس درد به‌تنهایی نمی‌شود با اطمینان گفت کدام‌یک است. NHS هم تأکید می‌کند خودتان تشخیص ندهید.
چه کسانی باید پزشک را ببینند؟
اگر دردی دارید که می‌آید و می‌رود، یا زود از بین می‌رود ولی هنوز نگران هستید، NHS می‌گوید پزشک را ببینید. دربارهٔ آنژین هم همین منبع می‌نویسد اگر فکر می‌کنید آنژین دارید، در اولین فرصت پزشک را ببینید. چند چیز که ارزیابی را مهم‌تر می‌کند:
- فشار یا درد قفسهٔ سینه هنگام فعالیت یا هیجان که با استراحت فروکش می‌کند (حالتی شبیه آنژین)
- بیماری‌های زمینه‌ای مثل فشار خون بالا، دیابت یا چربی بالا
- سیگار کشیدن
- سابقهٔ سکتهٔ قلبی یا آنژین در بستگان نزدیک، به‌ویژه زیر ۶۰ سالگی (NHS)
این‌ها خطر را بالا می‌برند، نه اینکه تشخیص بدهند. ولی اگر هم‌اکنون نشانه‌های هشدار دارید (بخش آخر این صفحه)، منتظر نوبت نمانید.
آنژین چیست؟
آنژین یعنی درد یا فشار ناشی از رسیدن ناکافی خون به عضلهٔ قلب. NHS می‌نویسد معمولاً علت آن بیماری عروق قلب است: رسوب‌های چربی در رگ‌های قلب آن‌ها را تنگ یا مسدود می‌کنند.
درد آنژین می‌تواند فشردگی، فشار یا دردی مبهم باشد، در قفسهٔ سینه، گردن، شانه‌ها، فک یا بازوها. ممکن است با تهوع، تنگی نفس، سرگیجه یا عرق همراه شود. ورزش، استرس، هیجان یا سرما معمولاً آن را برمی‌انگیزند. حمله معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه طول می‌کشد و با چند دقیقه استراحت یا داروی آنژین باید فروکش کند.
پزشک چطور بررسی می‌کند؟
شرح حال و معاینه اولین قدم است. NHS برای بیماری عروق قلب می‌نویسد پزشک سابقهٔ پزشکی و خانوادگی و شیوهٔ زندگی را می‌پرسد و آزمایش خون می‌گیرد. بسته به وضع شما ممکن است این بررسی‌ها هم لازم شود:
- نوار قلب (ECG): فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می‌کند. نوار قلب ورزش (تست ورزش) روی تردمیل یا دوچرخه انجام می‌شود و NHS می‌نویسد معمولاً ۴۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد.
- اکو قلب: اندازه، حرکت دیوارهٔ قلب و دریچه‌ها را نشان می‌دهد. NHS می‌نویسد پس از سکتهٔ قلبی هم اکو می‌تواند آسیب قلب را نشان دهد.
- عکس ساده قفسهٔ سینه
- آنژیوگرافی عروق قلب: NHS می‌نویسد محل انسداد را دقیق نشان می‌دهد و گاهی همان‌جا درمان هم می‌شود. سی‌تی و ام‌آرآی هم برای آنژین در منابع آمده‌اند.
همهٔ این بررسی‌ها برای همه لازم نیست. پزشک بر اساس نشانه و خطر شما انتخاب می‌کند. اینکه کدام بررسی در این مطب انجام می‌شود در این صفحه نیامده است و باید از خود مطب بپرسید.
درمان به‌طور کلی چگونه است؟
NHS می‌نویسد بیماری عروق قلب درمان قطعی ندارد، ولی درمان می‌تواند نشانه‌ها را کنترل کند و احتمال سکتهٔ قلبی را کم کند. روش‌ها شامل این‌هاست:
- تغییر شیوهٔ زندگی: تغذیهٔ متعادل، فعالیت منظم، ترک سیگار، کنترل چربی و قند خون
- دارو: برای کنترل علائم و کم کردن خطر. نوع و مقدار آن را فقط پزشک تعیین می‌کند.
- باز کردن رگ با بالن و استنت (آنژیوپلاستی)
- جراحی عروق قلب (بای‌پس)
اگر آنژین دارید، درمان را طبق دستور پزشک ادامه دهید. NHS می‌نویسد اگر آنژین بدتر شده، بیشتر رخ می‌دهد، طولانی‌تر است یا در حال استراحت پیش می‌آید، فوراً کمک پزشکی بگیرید و منتظر نوبت نمانید.
خودتان چه کار می‌توانید بکنید؟
- نشانه را یادداشت کنید: چه کاری می‌کردید، چقدر طول کشید، با چه چیزی بهتر شد.
- محرک‌ها را بشناسید. در آنژین، NHS استرس، سرما و وعدهٔ غذایی سنگین را نام می‌برد.
- سیگار را کنار بگذارید و وزن و تغذیه را متعادل نگه دارید.
- فعال بمانید، در حدی که علائم اجازه می‌دهند، و پیش از فعالیت تازه با پزشک صحبت کنید.
- داروهایتان را همراه داشته باشید و هنگام سفر ذخیرهٔ کافی ببرید (NHS).
- داروها را خودسرانه شروع، قطع یا عوض نکنید.
چه زمانی فوری مراجعه کنید؟
با ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان رانندگی نکنید اگر:
- درد یا ناراحتی ناگهانی قفسهٔ سینه دارید که قطع نمی‌شود: فشردن، فشار، سوزش یا حالت سوءهاضمه
- درد به بازوی چپ یا راست، گردن، فک، شانه، شکم یا پشت می‌رود
- درد قفسهٔ سینه با عرق، تهوع، سرگیجه یا تنگی نفس همراه است
- آنژین تشخیص داده‌اید و درد با استراحت و داروی تجویزشده قطع نمی‌شود
- رنگ پوست یا لب‌ها پریده، کبود یا خاکستری شده است
NHS می‌گوید در این حالت ممکن است سکتهٔ قلبی باشد و درمان فوری در بیمارستان لازم است. WHO هم می‌نویسد صبر نکنید تا ببینید خوب می‌شود یا نه. اگر کسی بیهوش شد و پاسخ نمی‌دهد، فوراً ۱۱۵.
راهنمای کامل را در «کی فوری مراجعه کنم» ببینید.
نشانه‌ها و برنامهٔ درمان هر بیمار فرق دارد. دربارهٔ وضعیت خودتان با پزشک صحبت کنید.
پرسش‌های پرتکرار
از کجا بفهمم دردم از قلب است؟
خودتان نمی‌توانید مطمئن شوید و NHS هم می‌گوید خودتان تشخیص ندهید. اگر درد ناگهانی است، ادامه دارد، حس فشردن، فشار یا سوزش می‌دهد، به بازو، گردن، فک، شکم یا پشت می‌رود، یا با عرق، تهوع، سرگیجه یا تنگی نفس همراه است، ممکن است سکتهٔ قلبی باشد. با ۱۱۵ تماس بگیرید.
نوار قلبم سالم بود. دردم از قلب نیست؟
نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را در همان چند دقیقه ثبت می‌کند. NHS می‌نویسد برای تشخیص سکتهٔ قلبی نوار قلب و آزمایش خون با هم به کار می‌روند. اگر دردتان هنوز ادامه دارد یا برمی‌گردد، درباره‌اش دوباره با پزشک صحبت کنید و در صورت علامت‌های هشدار منتظر نمانید.
آنژین یعنی سکته؟
نه، ولی مرتبط است. NHS آنژین را درد ناشی از نرسیدن خون کافی به قلب می‌داند، که معمولاً علتش بیماری عروق قلب است. آنژین خطر سکتهٔ قلبی و سکتهٔ مغزی را بالا می‌برد، برای همین درمان و تغییر شیوهٔ زندگی مهم است.
اگر آنژین تشخیص داده شده و دردم با استراحت خوب نشد، چه کنم؟
NHS می‌نویسد اگر آنژین دارید و درد با استراحت و داروی تجویزشده قطع نمی‌شود، با اورژانس تماس بگیرید. در ایران ۱۱۵. دستور دقیق مصرف دارو را فقط پزشک خودتان تعیین می‌کند.
بیماری عروق قلب درمان قطعی دارد؟
NHS می‌نویسد بیماری عروق قلب درمان قطعی ندارد، ولی درمان می‌تواند علائم را کنترل و احتمال مشکلاتی مثل سکتهٔ قلبی را کم کند.
با درد قفسهٔ سینه می‌توانم ورزش کنم؟
این به علت درد بستگی دارد. NHS برای آنژین می‌نویسد قبل از شروع فعالیت تازه یا اگر نگران ورزش هستید با پزشک صحبت کنید. اگر درد یا فشار قفسهٔ سینه با فعالیت می‌آید، فعالیت را متوقف کنید و تا بررسی پزشک ادامه ندهید.