راهنمای بیمار

اول این را بخوانید

اگر هم‌اکنون درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس شدید، غش، یا ضربان خیلی تند و نامنظم همراه با نشانه‌های بدتر دارید، این راهنما برای شما نیست. با ۱۱۵ تماس بگیرید و منتظر نوبت نمانید. فهرست کامل در راهنمای «کی فوری مراجعه کنم» است.

چرا مدارک مهم است؟

پزشک قلب تصمیمش را از ترکیب چند چیز می‌گیرد: شرح حال، معاینه، نوار قلب و گاهی اکو یا آزمایش. NHS برای بیماری عروق قلب می‌نویسد پزشک سابقهٔ پزشکی و خانوادگی و شیوهٔ زندگی را می‌پرسد. پس هرچه این اطلاعات کامل‌تر باشد، ویزیت دقیق‌تر پیش می‌رود. مدارک قبلی هم کمک می‌کند آزمایشی که قبلاً انجام شده تکرار نشود، یا نتیجهٔ تازه با قبلی مقایسه شود. این را پزشک تصمیم می‌گیرد.

چه چیزهایی را همراه ببرید؟

• برگهٔ ارجاع، اگر پزشک دیگری شما را فرستاده، با دلیل ارجاع.
• نتیجه و تصویر اکو و نوار قلب‌های قبلی. NHS هم دربارهٔ نتایج می‌گوید اگر چند هفته خبری نشد با پزشکی که شما را فرستاده تماس بگیرید. نسخهٔ کاغذی یا دیجیتال همه را بیاورید.
• گزارش آزمایش‌های خون و هر آزمایش دیگری که مربوط به قلب است، مثل آنژیوگرافی یا تست ورزش.
• فهرست همهٔ داروها، شامل نسخه‌ای، بدون نسخه و گیاهی. بهتر است جعبه یا برگهٔ دارو را همراه داشته باشید (NHS در تپش قلب و بیماری دریچه هم می‌گوید داروهایتان را همراه ببرید).
• سوابق بیماری‌ها و جراحی‌ها، به‌ویژه فشار خون، دیابت، چربی بالا، بیماری کلیه، پرکاری تیروئید و کم‌خونی.
• دفتر فشار خون اگر در خانه اندازه می‌گیرید (راهنمای «اندازه‌گیری فشار خون در خانه»).
• یادداشت تپش قلب اگر دارید (راهنمای «ثبت تپش قلب»).

چه چیزهایی را یادداشت کنید؟

پیش از ویزیت، جواب این پرسش‌ها را برای خودتان بنویسید:

• نشانه چیست؟ درد، فشار، تنگی نفس، تپش، سرگیجه، ورم پا؟
• کی شروع شد؟ ناگهانی بود یا کم‌کم؟
• چه چیزی آن را راه می‌اندازد؟ فعالیت، پله، هیجان، سرما، غذا، دراز کشیدن؟
• چقدر طول می‌کشد و چه چیزی آن را بهتر می‌کند؟ استراحت، تغییر وضعیت، دارو؟ برای نمونه NHS دربارهٔ آنژین می‌نویسد حمله معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه طول می‌کشد و با چند دقیقه استراحت فروکش می‌کند.
• با چه چیز دیگری همراه است؟ عرق، تهوع، سرگیجه، تنگی نفس؟
• سابقهٔ خانوادگی: سکتهٔ قلبی یا آنژین در بستگان نزدیک (NHS زیر ۶۰ سال را مثال می‌زند)، فشار خون بالا، نامنظمی ضربان یا مرگ ناگهانی در خانواده.
• عادت‌ها: سیگار، قلیان، الکل، کافئین، ورزش.
• داروها: نام، و چه زمانی خورده می‌شوند.

لازم نیست همه را دقیق بدانید. نمی‌دانم هم یک جواب است.

چه پرسش‌هایی از پزشک بپرسید؟

• مشکل من احتمالاً چیست و چه چیزهای دیگری ممکن است؟
• به چه آزمایشی نیاز دارم و برای چه؟
• نتیجه کی آماده می‌شود و کجا و چطور به دستم می‌رسد؟
• تا آن موقع چه کاری را انجام دهم و چه کاری را نه؟
• چه نشانه‌هایی را به‌عنوان علامت خطر بدانم و در آن صورت چه کار کنم؟
• داروهای من چه تغییری می‌کنند؟ (تغییر دارو را فقط پزشک تعیین می‌کند.)
• پیگیری بعدی چه زمانی است؟

بعد از ویزیت

نتیجهٔ آزمایش‌ها را بگیرید و بپرسید چه چیزی را نشان می‌دهد. NHS می‌نویسد اگر چیزی برایتان روشن نیست بپرسید. اگر پس از چند هفته خبری نشد، تماس بگیرید. نتایج را در یک پوشه نگه دارید تا بار بعد آماده باشند.

نشانه‌ها و برنامهٔ درمان هر بیمار فرق دارد. دربارهٔ وضعیت خودتان با پزشک صحبت کنید.

نکتهٔ اول

اگر نشانهٔ خطر دارید، مثل درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس شدید یا غش، برای اکو منتظر نمانید. با ۱۱۵ تماس بگیرید. این راهنما برای کسی است که اکو برایش درخواست شده و نشانهٔ فوری ندارد.

مهم‌ترین قاعده: دستور مرکز انجام‌دهنده را دنبال کنید. Cleveland Clinic می‌نویسد آماده‌سازی بسته به نوع اکو فرق می‌کند و از طرف مرکز به شما اعلام می‌شود.

قبل از اکوی معمول (روی قفسهٔ سینه)

NHS می‌نویسد:

• معمولاً می‌توانید همان روز مثل همیشه بخورید و بنوشید.
• لباسی بپوشید که بالاتنه‌اش آسان درآید. بالاتنه را درمی‌آورید و لباس مخصوص می‌پوشید.
• اگر خواستید، می‌توانید درخواست یک همراه یا فرد آموزش‌دیده در اتاق را بکنید.

در منبع، چیزی دربارهٔ قطع دارو پیش از اکوی معمول نیامده است. Cleveland Clinic می‌نویسد داروها را فقط اگر پزشک گفت قطع کنید. داروهایتان را خودسرانه قطع نکنید.

اکوی از راه مری (TOE)

NHS می‌نویسد ممکن است از شما بخواهند چند ساعت چیزی نخورید و ننوشید؛ دستور دقیق را به شما می‌دهند. گلو با اسپری بی‌حس می‌شود و اگر بخواهید می‌توان آرام‌بخش گرفت. با آرام‌بخش خواب نمی‌روید ولی خیلی خواب‌آلود می‌شوید و باید کسی شما را با ماشین یا تاکسی ببرد، چون تا ۲۴ ساعت نباید رانندگی کنید. گلو ممکن است یکی دو روز درد کند.

اکوی ورزش (استرس)

Cleveland Clinic می‌نویسد لباس و کفش راحت بپوشید. ممکن است از شما بخواهند تا مدتی پیش از اکو کافئین، الکل، دخانیات یا غذا مصرف نکنید. هنگام ورزش ممکن است نشانه‌هایی مثل درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس پیش بیاید؛ اگر پیش آمد، همان لحظه به کادر بگویید. اگر نمی‌توانید روی تردمیل راه بروید یا رکاب بزنید، NHS می‌نویسد ممکن است دارویی بدهند که اثری شبیه ورزش روی قلب دارد. این را مرکز انجام‌دهنده و پزشک تعیین می‌کنند.

اکو با مادهٔ حاجب

گاهی مقدار کمی مایع از رگ بازو تزریق می‌شود تا تصویر واضح‌تر شود. NHS می‌نویسد ممکن است تا ۳۰ دقیقه بمانید تا واکنش احتمالی بررسی شود. Cleveland Clinic می‌نویسد ممکن است واکنش آلرژیک رخ دهد؛ اگر سابقهٔ آلرژی دارید به کادر بگویید.

در طول اکوی معمول چه می‌گذرد؟

NHS این ترتیب را می‌آورد:

1. بالاتنه را درمی‌آورید و لباس مخصوص می‌پوشید.
2. روی تخت دراز می‌کشید. چند چسب روی سینه ضربان قلب را زیر نظر می‌گیرد.
3. ژل روی سینه یا دستگاه می‌مالند.
4. سونوگرافر دستگاه را آرام روی سینه حرکت می‌دهد. دستگاه صدای شلپ‌شلپ بلندی دارد.

BHF می‌نویسد ژل سرد و چسبناک است و ممکن است فشار دستگاه را حس کنید. اکوی معمول درد ندارد و BHF می‌نویسد خطر یا عارضه‌ای ندارد.

چقدر طول می‌کشد؟

منابع عدد یکسانی نمی‌دهند: NHS حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه برای اکوی معمول، Cleveland Clinic معمولاً ۴۰ تا ۶۰ دقیقه، و BHF از ۱۵ دقیقه تا یک ساعت. اکوی از راه مری حدود ۳۰ دقیقه (BHF) و تا ۹۰ دقیقه (Cleveland Clinic) و پس از آن ممکن است ۳۰ دقیقه برای بررسی بمانید. زمان کل را از مرکز بپرسید.

بعد از اکو

• در اکوی معمول معمولاً می‌توانید همان لحظه به کارهایتان برگردید (BHF: بیشتر مردم پس از اسکن به خانه می‌روند).
• نتیجه: گاهی پزشک همان روز با شما صحبت می‌کند و گاهی نوبت جداگانه‌ای هست. اگر چند هفته خبری نشد، با پزشک ارجاع‌دهنده تماس بگیرید (NHS).
• ببینید که نتیجه برای چه کسی فرستاده می‌شود و چطور آن را می‌گیرید.

چه چیزهایی را همراه ببرید؟

• برگهٔ ارجاع و کارت شناسایی
• نتیجهٔ اکو و نوار قلب‌های قبلی
• فهرست داروها
• برای اکوی با آرام‌بخش: یک نفر که شما را برگرداند

چه زمانی فوری مراجعه کنید؟

اگر پیش از اکو یا بعد از آن یکی از این‌ها پیش آمد، با ۱۱۵ تماس بگیرید و منتظر نمانید:

• درد یا فشار ناگهانی قفسهٔ سینه که قطع نمی‌شود، یا درد که به بازو، فک، گردن، پشت یا شکم می‌رود
• تنگی نفس شدید، غش، عرق سرد با تهوع یا سرگیجه
• ضعف ناگهانی یک طرف صورت یا بدن یا اختلال گفتار

نشانه‌ها و برنامهٔ درمان هر بیمار فرق دارد. دربارهٔ وضعیت خودتان با پزشک صحبت کنید.

اول این را بخوانید

اندازه‌گیری فشار در خانه برای پیگیری و کمک به پزشک است، نه برای دیدن علائم خطر. اگر درد یا فشار ناگهانی قفسهٔ سینه، تنگی نفس شدید، ضعف یک طرف بدن یا مشکل در حرف زدن دارید، فشار را نسنجید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. وقت را برای اندازه‌گیری تلف نکنید.

چرا در خانه بسنجیم؟

NHS و WHO هر دو می‌گویند فشار خون بالا معمولاً نشانه ندارد و تنها راه فهمیدنش اندازه‌گیری است. اگر اندازه‌گیری مطب یا مرکز بالا بود، NHS می‌نویسد ممکن است از شما بخواهند چند روز در خانه فشار را بسنجید یا دستگاه قابل‌حمل ۲۴ ساعته ببندید. WHO می‌نویسد دستگاه‌های خودکار خانگی برای خوداندازه‌گیری قابل استفاده‌اند ولی ارزیابی کادر درمان همچنان مهم است.

دستگاه

• NHS می‌گوید ممکن است پزشک یا پرستار دستگاهی به شما قرض بدهد و کار با آن را نشان بدهد، یا می‌توانید خودتان بخرید. دستورالعمل دستگاه را دنبال کنید.
• Blood Pressure UK پیشنهاد می‌کند از پزشک یا پرستار بخواهید تأیید کند دستگاهتان معتبر و دقیق است، و برای بررسی درست بودن کاف و روش کار، دستگاه را به ویزیت ببرید.

پیش از اندازه‌گیری

Blood Pressure UK می‌نویسد:

• دست‌کم ۳۰ دقیقه پیش از اندازه‌گیری نخورید، سیگار نکشید، قهوه یا چای نخورید و ورزش نکنید.
• پیش از اندازه‌گیری به دستشویی بروید.
• لباس گشاد بپوشید که آستینش راحت بالا برود.
• ۵ دقیقه در جای آرام بنشینید و استراحت کنید.

چگونه بنشینیم؟

• پشت تکیه‌دار، هر دو پا روی زمین، پاها روی هم نباشند.
• بازو روی سطح محکم، شل و هم‌سطح قلب.
• حرف نزنید و تکان نخورید.
• کاف مستقیم روی پوست بالای بازو، حدود ۲ سانتی‌متر بالای آرنج (Blood Pressure UK). NHS هم می‌گوید آستین را بالا بزنید و بازو را روی میز بگذارید.
• در ابتدا هر دو بازو را بسنجید و از آن پس بازویی را که عدد بالاتر داد استفاده کنید (Blood Pressure UK).

چند بار و چه وقت؟

منابع در جزئیات کمی فرق دارند، پس دستور پزشک خودتان مقدم است:

• NHS: یک بار بسنجید، عدد را بنویسید، ۱ دقیقه صبر کنید و دوباره بسنجید. معمولاً یک جلسه در صبح و یک جلسه در شب. پزشک یا پرستار می‌گوید چند روز ادامه دهید.
• Blood Pressure UK: در هر جلسه دو یا سه بار، با فاصلهٔ ۱ تا ۲ دقیقه. اگر عدد اول خیلی بالاتر از بقیه بود، آن را کنار بگذارید و یک بار دیگر بسنجید و میانگین بگیرید. در شروع، هفت روز صبح و شب بسنجید و عددهای روز اول را نادیده بگیرید. بعد از آن پزشک یا پرستار شاید هر یک تا دو هفته یک بار را پیشنهاد دهد.
• همیشه در یک ساعت مشخص بسنجید تا عددها قابل مقایسه باشند.

ثبت عددها

عددها را همان‌طور که روی صفحه می‌بینید بنویسید و گرد نکنید (Blood Pressure UK). تاریخ، ساعت، بازو و حالتتان را کنارش بنویسید. روی کاغذ، گوشی یا حافظهٔ خود دستگاه ثبت کنید و به ویزیت ببرید.

عددها چه می‌گویند؟

هر اندازه‌گیری دو عدد دارد؛ مثلاً ۱۳۰/۸۰. عدد اول (سیستولیک) فشار هنگام پمپ قلب و عدد دوم (دیاستولیک) کمترین فشار بین دو ضربان است (NHS).

NHS می‌نویسد فشار خون بالا معمولاً یعنی ۱۴۰/۹۰ یا بیشتر در اندازه‌گیری کادر درمان، یا ۱۳۵/۸۵ یا بیشتر در خانه. WHO برای تشخیص عدد ۱۴۰/۹۰ یا بیشتر در دو روز مختلف را می‌آورد. بنابراین:

• یک عدد بالا تشخیص نیست. به همین دلیل منابع این‌همه بر آماده‌سازی تأکید می‌کنند: استراحت، نخوردن قهوه و سیگار پیش از اندازه‌گیری و نشستن درست. دوباره و با روش درست بسنجید.
• عدد پایین یا معمولی هم دلیل نمی‌شود نشانه‌های دیگر را نادیده بگیرید. اگر درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس دارید، به عدد فشار نگاه نکنید و کمک بگیرید.

با عددهای خانگی چه کار نکنیم؟

• دارو را بر اساس عدد خانگی خودتان کم، زیاد یا قطع نکنید. تصمیم دارویی کار پزشک است.
• عدد خانگی را جایگزین دیدن پزشک نکنید.
• یک اندازه‌گیری بد را دلیل نگرانی مفرط یا رها کردن پیگیری نکنید.

چه زمانی فوری مراجعه کنید؟

WHO می‌نویسد فشار خیلی بالا، معمولاً ۱۸۰/۱۲۰ یا بیشتر، ممکن است سردرد شدید، درد قفسهٔ سینه، سرگیجه، تنگی نفس، تهوع، استفراغ، تغییر دید، گیجی، وزوز گوش، خون‌دماغ یا ضربان نامنظم ایجاد کند و نیاز به مراقبت فوری دارد.

با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر عدد خیلی بالاست و یکی از این نشانه‌ها را دارید، یا اگر درد ناگهانی قفسهٔ سینه، تنگی نفس شدید، ضعف یک طرف صورت یا بدن، مشکل در حرف زدن یا تاری ناگهانی دید دارید. خودتان رانندگی نکنید.

اگر سردرد یا تاری دید مکرر دارید، یا دردی در قفسهٔ سینه که می‌آید و می‌رود (NHS)، نوبت را عقب نیندازید و در اولین فرصت پزشک را ببینید.

نشانه‌ها و برنامهٔ درمان هر بیمار فرق دارد. دربارهٔ وضعیت خودتان با پزشک صحبت کنید.

اول این را بخوانید

اگر تپش قلب شما هم‌اکنون با درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس یا حالت غش همراه است، یادداشت نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. NHS هم می‌نویسد در این حالت با اورژانس تماس بگیرید و خودتان رانندگی نکنید. یادداشت برای تپش‌هایی است که می‌آیند و می‌روند و علامت خطر ندارند.

چرا ثبت کنیم؟

NHS می‌نویسد تپش قلب شایع است و معمولاً بی‌ضرر، ولی علت‌های متفاوتی دارد: از کم‌خوابی، استرس و کافئین تا مشکل ریتم، کم‌خونی، پرکاری تیروئید یا بیماری دریچه. پزشک برای رسیدن به علت ابتدا از شما می‌پرسد چه حسی دارید و کی، و نوار قلب هم فقط همان لحظه را ثبت می‌کند. اگر تپش گاه‌به‌گاه می‌آید، وقتی به مطب می‌رسید ممکن است در آن لحظه نباشد. یادداشت شما یک تصویر از بیرون مطب فراهم می‌کند.

توجه: منابع دربارهٔ دفتر یادداشت توصیهٔ خاصی نکرده‌اند. این پیشنهاد کاربردی ماست و جای معاینه و نوار قلب را نمی‌گیرد.

چه چیزهایی را بنویسید؟

برای هر بار:

• تاریخ و ساعت و اینکه چه مدت طول کشید (چند ثانیه، دقیقه، بیشتر)
• حس شما: تند و سریع؟ نامنظم، با جا انداختن یا ضربان اضافه؟ کوبش و تپیدن؟ لرزش و بال‌بال زدن؟ (NHS همین حالت‌ها را می‌آورد)
• شروع و پایان: ناگهانی شروع شد و ناگهانی قطع شد، یا کم‌کم؟
• چه کاری می‌کردید: استراحت، ورزش، پله، خواب، بعد از غذا، دراز کشیده، در استرس
• محرک‌های احتمالی: قهوه و چای، انرژی‌زا، الکل، سیگار، کم‌خوابی، استرس، داروی تازه. NHS این‌ها را می‌آورد.- نشانه‌های همراه: درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، سرگیجه، حالت غش، عرق سرد، ضعف
• اگر نبض را شمردید: تعداد و منظم یا نامنظم بودن. (AF در NHS با نبض نامنظم و ضربان بالای ۱۰۰ در دقیقه توصیف شده است، ولی اندازه‌گیری نبض در خانه جای نوار قلب را نمی‌گیرد.)

نمونهٔ یک سطر

۱۲ آبان، ساعت ۲۲:۳۰ — نشسته بودم و تلویزیون می‌دیدم — ضربان تند و ناگهانی، حدود پنج دقیقه — ناگهان قطع شد — قهوه عصر خورده بودم، کم‌خواب بودم — سرگیجه یا درد نداشتم.

کمک به خودتان

NHS می‌نویسد اگر تپش علت بیماری ندارد، دوری از محرک‌هایی مثل استرس، سیگار، کافئین و الکل می‌تواند کمک کند. برای AF خواب کم، کم‌آبی و غذای تند هم از محرک‌ها آمده است. برخی داروها ممکن است تپش بدهند (NHS می‌گوید برگهٔ دارو را ببینید)، ولی داروی خودتان را بدون نظر پزشک قطع نکنید. اگر به دارویی مشکوک هستید، فقط به پزشک یا داروساز بگویید.

پزشک با یادداشت شما چه می‌کند؟

یادداشت به پزشک کمک می‌کند تصمیم بگیرد چه بررسی لازم است. NHS این بررسی‌ها را برای تپش و AF می‌آورد: نوار قلب (ECG)، گاهی نوار قابل‌حمل که ۲۴ تا ۴۸ ساعت و تا ۷ روز همراه شماست، اکو، عکس ساده قفسهٔ سینه و آزمایش خون. اینکه کدام برای شما لازم است را پزشک می‌گوید.

چه زمانی نوبت بگیرید؟

NHS می‌گوید در این موارد پزشک را ببینید:

• تپش مدام تکرار می‌شود یا بیشتر شده
• بیشتر از چند دقیقه طول می‌کشد
• بیماری قلبی دارید
• در خانواده مشکل قلبی هست

چه زمانی فوری مراجعه کنید؟

با ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان رانندگی نکنید اگر:

• تپش قطع نمی‌شود، یا با درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس یا حالت غش همراه است
• ضربان تند یا نامنظم دارید و ناگهان عرق سرد، تهوع، غش، سرگیجه، سردرد شدید، ضعف یا بی‌حسی در یک طرف صورت یا بدن، تاری یا از دست رفتن دید، گیجی یا مشکل در حرف زدن پیدا کردید
• غش کرده‌اید، به‌ویژه هنگام ورزش یا در حالت دراز کشیده (NHS)

اگر تپش با این نشانه‌ها بود و بعد قطع شد، باز هم بدون تأخیر با پزشک تماس بگیرید و منتظر نوبت نمانید.

نشانه‌ها و برنامهٔ درمان هر بیمار فرق دارد. دربارهٔ وضعیت خودتان با پزشک صحبت کنید.

این راهنما چه چیزی نیست

این راهنما نام دارو نمی‌آورد، دوز نمی‌دهد و نمی‌گوید کدام دارو برای شما مناسب است. تصمیم دربارهٔ شروع، تغییر و قطع هر دارو با پزشک خودتان است. اینجا فقط اصولی است که منابع معتبر در آن هم‌نظرند.

اگر هم‌اکنون درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس شدید یا غش دارید، به این راهنما نگاه نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.

قاعدهٔ اول: خودسرانه قطع نکنید

NHS در صفحهٔ یکی از داروهای قلب می‌نویسد بدون صحبت با پزشک آن را قطع نکنید، چون ممکن است بیماری‌تان بدتر شود. اگر قرار باشد قطع شود، معمولاً کم‌کم و با راهنمایی پزشک است. توصیه این است که تا وقتی پزشک نگفته مصرف را ادامه دهید.

WHO دربارهٔ داروهای فشار خون می‌نویسد داروها را طبق دستور مصرف کنید، از آن‌ها نگذرید و با دیگران شریک نشوید، و قرارهای پزشکی را حفظ کنید. NHS هم برای نارسایی قلب می‌نویسد داروها را طبق دستور مصرف کنید.

اگر به هر دلیل دارو را نمی‌توانید مصرف کنید (تمام شد، عارضه دارد، گران است، فراموش می‌کنید)، پیش از قطع با پزشک یا داروساز تماس بگیرید. پزشک یا داروساز می‌تواند کمک کند.

دارو و مرحله‌های درمان

بیشتر بیماری‌های قلب با ترکیبی از تغییر شیوهٔ زندگی و دارو درمان می‌شوند. چند نمونه از آنچه منابع می‌نویسند:

• فشار خون بالا: NHS می‌نویسد داروهای متنوعی هست و انتخاب بین آن‌ها به عدد فشار، سن و عوامل دیگر بستگی دارد. اغلب روزی یک‌بار مصرف می‌شوند و گاهی بیش از یک دارو لازم است.
• آنژین: NHS می‌نویسد دارو هم برای مهار حمله، هم برای کم کردن احتمال حمله و هم برای کم کردن خطر سکتهٔ قلبی و مغزی به کار می‌رود. دستور مصرف و محل نگهداری را از پزشک بپرسید.
• فیبریلاسیون دهلیزی: NHS می‌نویسد داروهایی برای کنترل ضربان و ریتم و داروهایی برای کم کردن خطر لخته و سکتهٔ مغزی هست. این داروها را فقط پزشک تجویز می‌کند.
• نارسایی قلب: NHS چند دسته دارو را می‌آورد؛ بعضی مایع اضافه را دفع می‌کنند، بعضی رگ‌ها را باز می‌کنند و بعضی ضربان را آرام می‌کنند.
• پس از سکتهٔ قلبی: NHS می‌نویسد داروهای بلندمدت ممکن است لازم باشد.

نام و مقدار این داروها در فهرست بالا ذکر نشد. دربارهٔ داروی خودتان از پزشک بپرسید.

هنگام فراموش کردن یک نوبت

پاسخ درست به نوع دارو بستگی دارد و قاعدهٔ واحدی برای همهٔ داروها نیست. از پیش از پزشک یا داروسازتان بپرسید اگر نوبتی از هر دارو جا افتاد چه کنید و جواب را کنار فهرست داروهایتان بنویسید. برای جبران، بیشتر از مقدار تجویزشده نخورید، مگر اینکه خودشان بگویند.

چه چیزهایی را به پزشک و داروساز بگویید؟

• همهٔ داروهایی که مصرف می‌کنید: نسخه‌ای، بدون نسخه، گیاهی و مکمل
• حساسیت‌ها و عوارض قبلی
• بارداری یا برنامهٔ بارداری، یا شیردهی
• هر علامت تازه بعد از شروع دارو (سرگیجه، ضعف، سرفه، تورم، تپش)
• اگر دارویی را مصرف نمی‌کنید یا کم مصرف می‌کنید، حتی اگر شرمنده هستید. پزشک برای کمک کردن به شما باید بداند.

چه کارهایی خودتان بکنید؟

• فهرست داروها را به‌روز و همراه داشته باشید. NHS هم در شرایط اورژانس می‌گوید داروهایتان را همراه ببرید.
• هنگام سفر ذخیره کافی ببرید (NHS در بخش آنژین).
• دارو را با نظر پزشک یا داروساز و از منبع معتبر تهیه کنید.
• داروی کسی دیگر را مصرف نکنید و دارویتان را به دیگران ندهید (WHO).
• در نارسایی قلب، طبق NHS مرتب خودتان را وزن کنید. اینکه چند وقت یک‌بار و چه تغییری نگران‌کننده است را از تیم درمانی خودتان بپرسید.
• مراقبت‌های غیردارویی را رها نکنید: ترک سیگار، تغذیهٔ متعادل، فعالیت، کم کردن الکل (NHS).

چه زمانی فوری مراجعه کنید؟

با ۱۱۵ تماس بگیرید و منتظر نوبت نمانید اگر پس از مصرف دارو، یا بدون ارتباط با دارو، این‌ها را دارید:

• درد یا فشار ناگهانی قفسهٔ سینه که قطع نمی‌شود (اگر آنژین دارید و با استراحت و داروی تجویزشده قطع نشد)
• تنگی نفس شدید، لب‌ها یا پوست رنگ‌پریده، کبود یا خاکستری
• غش
• ضعف ناگهانی یک طرف صورت یا بدن، یا اختلال گفتار

برای نشانه‌های تازه‌ای که فوری نیستند ولی بعد از شروع دارو پیدا شده‌اند، در اولین فرصت با پزشک یا داروساز تماس بگیرید. دارو را خودسرانه قطع نکنید.

نشانه‌ها و برنامهٔ درمان هر بیمار فرق دارد. دربارهٔ وضعیت خودتان با پزشک صحبت کنید.

قاعدهٔ اول

اگر فکر می‌کنید چیزی جدی اشتباه است، منتظر نمانید. در ایران شمارهٔ اورژانس ۱۱۵ است. نه نوبت بگیرید، نه صبر کنید ببینید خوب می‌شود. WHO دربارهٔ سکتهٔ قلبی می‌نویسد صبر نکنید تا ببینید نشانه‌ها می‌گذرند، چون «زمان از دست رفته، عضلهٔ قلب از دست رفته است».

NHS و MedlinePlus هر دو می‌گویند در این حالت‌ها خودتان رانندگی نکنید. با ۱۱۵ تماس بگیرید و دستور تلفنی کارشناس را دنبال کنید.

سکتهٔ قلبی

با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر:

• درد یا ناراحتی قفسهٔ سینه دارید که ناگهانی است و قطع نمی‌شود: فشردن، فشار، سنگینی یا سوزش، یا حالتی شبیه سوءهاضمه
• درد به بازوی چپ یا راست، شانه، گردن، فک، پشت یا شکم می‌رود
• با درد قفسهٔ سینه عرق سرد، تهوع یا استفراغ، سرگیجه یا تنگی نفس دارید
• لب‌ها یا پوست رنگ‌پریده، کبود یا خاکستری شده است (روی پوست تیره‌تر، در کف دست‌ها راحت‌تر دیده می‌شود)
• تنگی نفس شدید دارید: نفس‌نفس زدن، خفگی یا ناتوانی در حرف زدن
• کسی بی‌هوش شده و پاسخ طبیعی نمی‌دهد

MedlinePlus می‌نویسد درد سکتهٔ قلبی معمولاً بیش از ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و ممکن است با استراحت کامل برطرف نشود و دوباره برگردد. این به معنای منتظر ماندن تا ۲۰ دقیقه نیست؛ از همان لحظهٔ اول تماس بگیرید.

نشانه‌های کمتر معمول: زنان، سالمندان، مبتلایان به دیابت

همه با درد شدید و کلاسیک قفسهٔ سینه شروع نمی‌کنند. WHO می‌نویسد زنان، سالمندان و مبتلایان به دیابت بیشتر نشانهٔ غیرمعمول دارند. MedlinePlus هم می‌نویسد این گروه‌ها ممکن است درد قفسهٔ سینه کم یا هیچ نداشته باشند و به‌جای آن تنگی نفس، خستگی یا ضعف را حس کنند.

• در زنان، بر اساس womenshealth.gov و WHO: درد پشت، گردن یا فک، تهوع و استفراغ یا سوءهاضمه، خستگی ناگهانی و غیرعادی، سرگیجهٔ ناآشنا، تنگی نفس شدید و عرق سرد. زنان بیشتر از مردان ممکن است چند نشانه را هم‌زمان داشته باشند و فقط درد قفسهٔ سینه نباشد.
• در سالمندان، بر اساس WHO و MedlinePlus: تنگی نفس، خستگی، ضعف، ناراحتی شبیه سوءهاضمه یا درد فک و پشت، بدون درد برجستهٔ قفسهٔ سینه.
• در مبتلایان به دیابت، بر اساس WHO و BHF: آسیب عصبی ناشی از دیابت ممکن است درد را کم یا بی‌حس کند، و حتی ممکن است سکتهٔ بی‌صدا رخ دهد که بعداً در معاینه پیدا می‌شود.

نتیجهٔ عملی: اگر خستگی ناگهانی و غیرعادی، تنگی نفس بی‌دلیل، ناراحتی شبیه سوءهاضمه یا درد پشت و فک دارید و علتش را نمی‌دانید، به‌ویژه اگر زن، سالمند یا مبتلا به دیابت هستید، آن را کم‌اهمیت نگیرید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. WHO هم می‌نویسد منتظر نمانید تا ببینید نشانه‌ها می‌گذرند یا نه.

اگر آنژین تشخیص داده شده

NHS می‌نویسد اگر پیش‌تر آنژین برایتان تشخیص داده‌اند و درد با استراحت و داروی تجویزشده قطع نمی‌شود، با اورژانس تماس بگیرید. درمانتان را پزشک خودتان تعیین کرده است؛ این راهنما دستور دارویی نمی‌دهد.

سکتهٔ مغزی

NHS چهار نشانه را به اختصار FAST می‌نامد:

• صورت: یک طرف صورت افتاده است و لبخند زدن سخت است
• بازو: نمی‌توانید هر دو بازو را کامل بالا ببرید
• گفتار: کلمات را کش می‌دهید یا گیج به نظر می‌رسید
• زمان: همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید

نشانه‌های دیگر: ضعف یا بی‌حسی در یک طرف بدن، تاری دید یا از دست رفتن بینایی در یک یا هر دو چشم، مشکل در حرف زدن یا یافتن کلمه، گیجی و فراموشی، سرگیجه یا زمین‌خوردن، و سردرد شدید. WHO ناگهانی بودن را مهم می‌داند.

NHS می‌نویسد حتی اگر نشانه‌ها گذرا باشد و رفع شود، اگر در ۲۴ ساعت گذشته شروع شده، باز هم فوراً کمک بگیرید. ممکن است نشانه‌ها کم‌رنگ شوند و حال خود را خوب بدانید؛ ولی نباید منتظر ماند. خودتان رانندگی نکنید.

تنگی نفس شدید

با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر تنگی نفس شدید است: نفس‌نفس زدن، خفگی، یا نمی‌توانید حرف بزنید. همین‌طور اگر با آن لب‌ها یا پوست رنگ‌پریده، کبود یا خاکستری شده است (NHS در نارسایی قلب و سکتهٔ قلبی).

اگر نارسایی قلب دارید و در حالت درازکش یا در کارهای روزمره نفس‌تنگی پیدا کرده‌اید، سرفه با خلط کف‌آلود صورتی دارید یا وزنتان ناگهان بالا رفته است، NHS می‌گوید بی‌درنگ کمک پزشکی بگیرید و آن را به نوبت بعدی نگذارید. اگر همراه این‌ها تنگی نفس شدید دارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

غش کردن

NHS فهرستی برای تماس فوری می‌آورد. با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر کسی:

• نفس نمی‌کشد یا تا یک دقیقه بیدار نمی‌شود
• کامل به حال نیامده، یا حرف زدن و حرکتش مشکل دارد
• درد قفسهٔ سینه یا تپش، لرزش یا ضربان نامنظم دارد
• هنگام ورزش یا در حالت دراز کشیده غش کرده است
• به‌شدت آسیب دیده یا تشنج کرده است

NHS می‌نویسد حتی غش بدون این نشانه‌ها هم باید پزشک بررسی کند.

ضربان خیلی تند یا نامنظم

NHS برای تپش قلب و فیبریلاسیون دهلیزی می‌نویسد با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر ضربان تند یا نامنظم دارید و:

• درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، عرق سرد، تهوع یا استفراغ دارید
• غش کرده‌اید یا سرگیجه دارید یا زمین خورده‌اید
• سردرد شدید، ضعف یا بی‌حسی در صورت یا بدن، تاری یا از دست رفتن دید، گیجی یا مشکل در حرف زدن پیدا کرده‌اید
• تپش قطع نمی‌شود

اگر تپش با این نشانه‌ها بود و بعد قطع شد، باز هم بدون تأخیر با پزشک تماس بگیرید (NHS).

فشار خون خیلی بالا

WHO می‌نویسد فشار خیلی بالا، معمولاً ۱۸۰/۱۲۰ یا بیشتر، ممکن است سردرد شدید، درد قفسهٔ سینه، سرگیجه، تنگی نفس، تهوع، استفراغ، تغییر دید، گیجی، وزوز گوش یا ضربان نامنظم بدهد و نیاز به مراقبت فوری دارد. اگر عدد خیلی بالاست و با این نشانه‌ها همراه است، ۱۱۵.

چه کار کنیم تا کمک برسد؟

• خودتان رانندگی نکنید. با ۱۱۵ تماس بگیرید و دستور کارشناس را دنبال کنید.
• آرام بنشینید یا دراز بکشید. NHS می‌نویسد روی زمین بنشینید، زانوها خم و پشت تکیه‌دار، یا اگر نمی‌شود روی صندلی.
• داروهایی را که مصرف می‌کنید، یا فهرستشان را، آماده کنید که به کادر درمان بدهید.
• پاسخ‌دهی و تنفس فرد را دائم بررسی کنید. اگر پاسخ نمی‌دهد و نفس نمی‌کشد، CPR لازم است؛ ۱۱۵ دستور می‌دهد.
• دربارهٔ مصرف هر دارویی در آن لحظه از کارشناس ۱۱۵ بپرسید. این راهنما دستور دارویی نمی‌دهد.

و اگر مطمئن نیستم؟

نشانه‌هایی مثل تپش‌های تکراری، ورم پا یا عدد بالا در اندازه‌گیری خانگی فشار خون هم باید بررسی شوند و نباید مدت‌ها نادیده گرفته شوند؛ در اولین فرصت پزشک را ببینید. ولی اگر شک دارید که نشانه‌تان در فهرست بالا هست، تردید نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید و وضعیت را توضیح دهید.

نشانه‌ها و برنامهٔ درمان هر بیمار فرق دارد. دربارهٔ وضعیت خودتان با پزشک صحبت کنید.